Werkgeversaansprakelijkheid: hoe ver reikt de zorgplicht van de werkgever?

Iedere werknemer verwacht veilig zijn werk te kunnen doen. Toch ontstaan er nog
regelmatig ongelukken op de werkvloer, van uitglijders tot incidenten die grote gevolgen
kunnen hebben. In zulke situaties kan de vraag rijzen: wanneer is de werkgever eigenlijk
aansprakelijk? De wet geeft hier enige duidelijkheid: op grond van artikel 7:658 van het
Burgerlijk Wetboek (hierna: BW) rust op de werkgever een zorgplicht om te zorgen voor een
veilige werkomgeving. Maar wat betekent dat precies, en wanneer kan een werknemer de
werkgever aansprakelijk houden voor opgelopen letselschade?

De zorgplicht van de werkgever

Artikel 7:658 BW is het wettelijk kader voor de aansprakelijkheid van de werkgever bij
arbeidsongevallen en beroepsziekten. Dit artikel legt vast dat een werkgever in beginsel
aansprakelijk is voor schade die een werknemer oploopt tijdens de uitoefening van zijn
werkzaamheden. Alleen als de werkgever kan aantonen dat hij volledig heeft voldaan aan
zijn zorgplicht, kan hij aan deze aansprakelijkheid ontsnappen. De werknemer moet wel
eerst zelf aantonen dat hij daadwerkelijk schade heeft opgelopen en dat deze schade het
gevolg is van een arbeidsongeval.

De zorgplicht van de werkgever is breed. De werkgever moet zorgen voor een
werkomgeving die zo veilig mogelijk is. Dit betekent onder meer dat werkruimtes deugdelijk
en veilig moeten zijn ingericht, dat gereedschappen en machines goed onderhouden en
veilig te gebruiken moeten zijn, en dat de werkzaamheden zodanig moeten worden
georganiseerd dat risico’s zo veel mogelijk worden voorkomen. Denk bijvoorbeeld aan het
geven van duidelijke instructies, het aanbieden van goede training, het verstrekken van
persoonlijke beschermingsmiddelen en het toezicht houden op een veilige uitvoering van de
werkzaamheden.

Hoewel van een werkgever niet kan worden verwacht dat hij absolute veiligheid garandeert,
werk brengt nu eenmaal bepaalde risico’s met zich mee, moet hij wel alle maatregelen
nemen die redelijkerwijs van hem gevergd kunnen worden om ongelukken en
gezondheidsklachten te voorkomen. In de jurisprudentie wordt deze zorgplicht dan ook ruim
uitgelegd. De advocaten van M-Advocatuur zijn gespecialiseerd in letselschadezaken en
hebben ruime ervaring met kwesties rondom werkgeversaansprakelijkheid. Onze
letselschadeadvocaten kunnen je adviseren over jouw rechten en zorgen dat je krijgt waar je
recht op hebt. Neem gerust vrijblijvend contact op met ons kantoor, wij helpen je graag
verder.

Werkgeversaansprakelijkheid in de praktijk: hoe ver reikt de zorgplicht?

De invulling van de zorgplicht is ruim en vraagt dan ook om een hoog veiligheidsniveau van
alles wat met werk te maken heeft: de werkruimte zelf, maar ook de gebruikte machines,
middelen en gereedschappen. De volgende uitspraak van de rechtbank Amsterdam laat
goed zien hoe ver deze zorgplicht voor werkgevers reikt. De werkneemster was in dienst als
productiemedewerkster bij Pantar (een sociaal ontwikkelbedrijf) en was in opleiding tot
voorvrouw. Ze had een knieprothese en voerde op 4 april 2022 werkzaamheden uit in een
opslagruimte, oorspronkelijk een kleedkamer, waarvan de deur was aangepast vanwege
beperkte toegang. Omdat de deur niet op slot kon, was de klink verwijderd en moest een
losse deurklink gebruikt worden om de deur te openen. Tijdens haar werk ging de
werkneemster naar de opslagruimte om dozen te halen.

Toen ze de deur sloot en zich omdraaide, verdraaide haar rechterbeen, wat leidde tot ernstig
letsel aan haar knie en enkel. In dit geval was het gebruik van een losse deurklink van
doorslaggevende betekenis voor de toekenning van de aansprakelijkheid aan de zijde van
de werkgever.

De rechtbank was van oordeel dat met een losse deurklink weliswaar ook kan worden
bereikt dat de deur op slot blijft, maar dat een deurklink daar niet voor is bedoeld. Een
deurklink is bedoeld om een deur te openen en te sluiten, waarbij ook aan de deurklink
wordt geduwd en getrokken om die deur te openen en te sluiten. Een losse klink, zeker als
iemand daar niet op bedacht is, kan bij dat trekken uit de deur schieten, waardoor iemand
zijn evenwicht kan verliezen. De arbomedewerker van de werkgever erkende dit gevaar in
het registratieformulier voor arbeidsongevallen en heeft aan de werkgever opgedragen om
aan deze situatie een einde te maken. Hiermee staat volgens de rechtbank vast dat de deur
met losse deurklink van de opslagruimte een onveilige situatie op de werkplek oplevert.

Pantar stelt dat de werkneemster voor de gevaren was gewaarschuwd, instructies had
gekregen en dat de klink steeds opgehaald moest worden bij de leidinggevende. De
werkneemster betwist dit. Zij voert aan dat toen zij de dozen ging halen in de opslagruimte,
de klink al in de deur stak. Verder was acht maanden daarvoor in een algemeen praatje de
situatie van een losse deurklink aan de groep verteld. De rechtbank is van mening dat
Pantar onvoldoende heeft onderbouwd welke veiligheidsmaatregelen hij had genomen voor
het gebruik van de deur met de losse deurklink. Daarom heeft Pantar niet voldaan aan zijn
zorgplicht.

Is de deurklink de oorzaak van het letsel?

In deze zaak speelde naast de vraag of de werkgever aan zijn zorgplicht had voldaan ook
een andere belangrijke kwestie: is het letsel van de werkneemster daadwerkelijk veroorzaakt
door de losse deurklink? Met andere woorden: staat voldoende vast dat het ongeval op de
werkvloer heeft plaatsgevonden en door deze onveilige situatie is ontstaan?

Zoals eerder in deze blog besproken, volgt uit artikel 7:658 BW een bewijslastverdeling.
Hoewel de werkgever moet aantonen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan, blijft het aan
de werkneemster om aan te tonen dat zij schade heeft opgelopen en dat dit letsel tijdens het
werk is ontstaan. De werkneemster moet dus voldoende onderbouwen dat haar letsel het
gevolg is van het incident met de deurklink. Pantar stelde dat het letsel niet door de
deurklink kwam, maar door een misstap van de werkneemster. De werkneemster hield
echter vol dat de deurklink loskwam tijdens het openen van de deur en dat dat de oorzaak
was van haar val en het opgelopen letsel.

Volgens vaste rechtspraak van de Hoge Raad hoeft de werkneemster niet exact te bewijzen
hoe het ongeval zich heeft voltrokken. De toedracht hoeft niet volledig vast te staan. Als er
sprake blijft van enige onzekerheid over de precieze oorzaak, komt dat risico’s in beginsel
voor rekening van de werkgever, in dit geval Pantar. Concluderend laat de uitspraak van de
rechtbank Amsterdam goed zien hoe ver de zorgplicht voor werkgevers reikt. Op grond van
artikel 7:658 BW is Pantar aansprakelijk voor de schade die de werkneemster op 4 april
2022 heeft opgelopen.

Heb jij vragen over de werkgeversaansprakelijkheid? Neem direct contact op met
onze letselschadeadvocaten!

Bij letselschade draait het vaak om complexe juridische vragen. Daarom is het belangrijk om
juridische bijstand te zoeken bij ervaren specialisten. Onze letselschadeadvocaten kunnen
jou begeleiden volgens de nieuwste wetgeving. De advocaten van M-Advocatuur zijn
gespecialiseerd in letselschade en hebben jarenlange ervaring met verschillende soorten
letselzaken. Neem vrijblijvend contact op met ons kantoor!